Cùng ý tưởng thành lập tổ chức quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp nhưng tính hiệu quả tại mỗi quốc gia lại khác nhau.

Những mô hình 'siêu ủy ban' quản lý vốn của các nước

Ngày 30/9 Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước chính thức ra mắt. Kể từ 1/10/2018, 19 Tập đoàn, tổng công ty sẽ chuyển sở hữu nhà nước về uỷ ban, dự kiến đơn vị này sẽ quản lý hơn 1 triệu tỷ đồng phần vốn nhà nước, với tổng tài sản hơn 2,3 triệu tỷ đồng. Uỷ ban quản lý vốn Nhà nước Việt Nam ra đời nhằm tách biệt chức năng quản lý của Nhà nước và chức năng kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó nâng cao năng lực quản lý, thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp.

Cùng ý tưởng thành lập tổ chức quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp nhưng tính hiệu quả tại mỗi quốc gia lại khác nhau.

Trong số các ý tưởng và định hướng xây dựng một tổ chức kiểm soát và quản lý vốn Nhà nước, mô hình của Singapore được xem là hình mẫu cho nhiều quốc gia.

Năm 1974, Temasek Holdings được Chính phủ Singapore thành lập nhằm quản lý tài sản vốn nhà nước, trực thuộc Bộ Tài chính. Việc thành lập tập đoàn này nhằm tách biệt vai trò điều hòa và ra chính sách của Chính phủ khỏi vai trò kinh doanh vốn nhà nước.

Ban đầu, tập đoàn tập trung đầu tư nắm giữ cổ phần trong các công ty nhà nước Singapore có vai trò trọng yếu đối với nền kinh tế trong các lĩnh vực bất động sản, tài chính, hàng không, viễn thông như: Tập đoàn Hàng không Singapore Airlines, Tập đoàn Năng lượng SingPower, Tập đoàn Viễn thông SingTel.

Từ năm 2002, Temasek mở rộng hoạt động đầu tư ra nước ngoài, đa dạng hóa đầu tư, tăng lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro. Năm 2011, hoạt động đầu tư của Temasek vươn ra trên toàn thế giới.

Tính tới thời điểm 31/3/2018, giá trị tài sản ròng của Temasek đạt 308 tỷ SGD, gấp 4 lần so với năm 2002, tăng 33 tỷ SGD so với cùng thời điểm năm trước.

Trong 10 năm qua, thu nhập từ cổ tức bình quân hàng năm của Temasek đạt hơn 7 tỷ SGD. Tổng lợi nhuận cổ đông khoảng 15%.

đầu tư giá trị - YyCEJnH1h9E33 t1RQKd3eppXfgjfG3E9v9jO 9aXny cT7RmTqb2TQ1100jnaxklY v7C9rfwzgn5jgcq75xSRYKwhWCzfXYJl5BaX 7GJ UkYTZvqwC5ja5PC6NbLdvGWP4qeG ap8cjqPILBwmVS1uji8DQRaLTbOWpjnPi4X8 n1dk296aDtxzZoDWkoXT3mQy8YOvo10L 0I6u5uD5T5yOm05RH ykO7ban u9eVsehGInX ZdxlypF3dQm3lYRFG3na7TJNHUwfOLJrnZSq bhsAvHr8PoItCph0K6SnxxGZHMEfhFg40M5VV2x2QpmMiaavMnfVKX9PiGFzdTFTcbJtuN4WRDBFgijSYVvV64QgIyu80SmnwsjNkB0zPn3PS4iiBwk01s1wLXB25YPBKoxMDcx ASfF2yP g2zE KC43MLMvjBxeV6whJiFx0D2NlfrtWJAjbtIlqz4sHk3APmHapX6DBtvC3lYHzgsse1pKYHiM18PQzHKJ4LhgHTzMpP1jyKCk0x0fvMEBhbCTIzfxl9PgJVOc92ZWtxlNqVykCi0LL97NkP5nj7CDsD7QlDAC42iv4xNkyfhl9V 1SDcrKkuSHggGQwvETJUfvcMbRraKXLdAvER3OhqiyLdfWBNyQpHpCUNMtaTWqroJuQlz6QYJL5WLckENdpazMvXxql7   w609 h517 no - Những mô hình ‘siêu ủy ban’ quản lý vốn của các nước

Đến nay, với năng lực hoạt động và danh mục đầu tư tài chính đa dạng ổn đinh Temasek là một trong số ít các công ty được xếp hạng AAA theo đánh giá của Standard & Poors và Aaa theo Moody’s.

đầu tư giá trị - xVgQrc5MbIKRTcefoNK41dSaaq4ZCIUQLM9JFwfD4Av1yCiXkuCbeukiWUYjC5gcaptX2XMfpVRE0WwlM1A88N8QFL2SKgOM BrA99qN3AyC7eKdbAi87ZDHru2aXAJkJeJ1RiARnrSmEbsb6DJA39bwwbxkkyecsE02VefGySSp4ynd6L89ylngL1LISL92p A654IjfoK18rzhpICuPxpHFmmSNLlBdIEhsSXJwfFo1xifBLBfKABBXzVhHMbE85mNKu5X4FMBhugDf7Jnh5T6HpTNZipOyCVJD8U7CdBqrCiKUc irGl43PsG8JRgBSrzVEqAtAhbiTJlGok QHg9RFod R3U7qpA lW8YtcCIWZk5dv5mTqe22iKnmHwrACp ijDYXgU3yhVEA32GmEzz0Xzl 8 bIxN66M7X7w CWvls5XE6cYGcwrQGMOt AA3AGE39 GSxsOcGTeqm4 Q8oRAPh5WoCVsc2Cnr6riMorkhKSTBmKRYw4sPcKgHe4dY XcZUSNxULPTzxkUO7Q9NyQRgzc2afsJZnnQQ516XrSLj XrAU1 ZNkQRwIpf4S1PcRljDF qyZkQgfxm Sl ReKLISutW7tELw1A1WaLK0mjVmo2keO4p8OPzdlpSS0rX0uRaFG59jQLLW3 5wEhhETIKXPhrfFe9OolKk7rAqqMzrvFMl w604 h281 no - Những mô hình ‘siêu ủy ban’ quản lý vốn của các nước

Những thành công của Temasek đến từ mô hình và định hướng quản lý đặc thù của tập đoàn này. Dù là doanh nghiệp thuộc sở hữu của Nhà nước nhưng Temasek được quyền hoạt động độc lập và ra các quyết định đầu tư tự chủ, đề cao nguyên tắc thị trường và tối đa hóa lợi nhuận trong dài hạn. Lĩnh vực rót vốn của Temasek không bị giới hạn, và vươn tới nhiều quốc gia.

Trong cơ cấu danh mục đầu tư của Temasek, các khoản đầu tư tại Singapore chiếm 27%, tại Trung Quốc chiếm 26%, và 15% đến từ các quốc gia châu Á khác. Tập đoàn này cũng đầu tư tại Bắc Mỹ và châu Âu với giá trị chiếm 13% và 9% danh mục, đồng thời rót vốn vào Úc, New ZeaLand…

đầu tư giá trị - dVaQcGve fayxuVbjrTwU7EgbokqIMI7yupk4DxFY9VmwUjoNLjmYyASi2OoEezkTwleNNx9KhlPa2kybcXw5ayUp0WBExyMc0vwpSKpIcGgeiIi0c5xgG5UZRQqbavMYkpSIYSXXUvI1HCwyUq9M0iqtCdVzlViSLFpH4ynb0LBGPxnEPqEM5WAw4vk850DcTgN1zTYTvMFwDnD2qt5HIKzmWzac7wtDWO8hb EE rlZ2I8VSTvCRDkTXp9w6bsGE2oCb C6hUA56XsMvYv6z Gim42jUEcxuD1s8Z1UKPuDmVJNAcvy8dOySBmL7ziLyp7gqzrCsaM9zcJHUCTorE8xxYdnsyXv0plvlVNm NDUNLJvZuaO I09MYg5JXxiP4Z7APFYFcI6f xSYMVuYEHArCA9AyvV6I fjcmzfOoOYF5BWNjpWWxrZnTl8RJ3UsJvpyHjb9jcHaNSkthFW vusM3MnINiSPTTrgW7u 6wknZK5DFw3jdTWdXE7eCj6L6pdaWBpV03UzVaaYUiA4Z1uTsXKQvV4jhuyTR9wWHARwM6nR6a8igY N9I8dNRQeOP2glDnaFoxKouEYM4UDGXvjcqkBO6dDZvq zU7n1z5cHUUsHEk9DSHFKR7 jshegidQPKvyv3cdhYRRjlZ58K3l4sSKAP0y 5577RsZO42NKW5tQJPMh w845 h519 no - Những mô hình ‘siêu ủy ban’ quản lý vốn của các nước

Về lĩnh vực đầu tư, dịch vụ tài chính chiếm tỷ trọng cao nhất trong danh mục của Temasek với 26% giá trị, theo sau là công nghệ, viễn thông chiếm 21% và công nghiệp, vận chuyển cùng tiêu dùng bất động sản chiếm 16%.

Với quyền tự quyết trong kinh doanh, Temasek không bị chi phối bởi nhóm chính trị gia hoặc Chính phủ. Các thành viên trong bộ máy quản trị là các cá nhân độc lập thuộc mọi tầng lớp, ngành nghề khác nhau, ở trong nước hoặc nước ngoài, đến từ cả khu vực công và tư, tự chịu trách nhiệm đối với các quyết định điều hành của mình. Điều này cho thấy mô hình của Temasek đã thoát khỏi hình thức của một doanh nghiệp nhà nước, tránh được rủi ro về lợi ích nhóm.

Một số khoản đầu tư của Temasek trong lĩnh vực tài chính

đầu tư giá trị - WftfqPoq2XapKqvwKB6Ia 39dEKGrVBUi8BvrqZ 79VlQU3LQ8TgSlyyyUpfmKqdoGgjhSmhpIwT5d0eZtJVKkFYmfDBh6GI1WfKki I urlBal sJumJ2whXZJRZohgXduK2irC3sV0ckPpSCm7 TKlCcZmeXOBk1ekpuWprLs651W0bGf59jCjkuGqJtaPGQ8gZaqICZxuFdflpKj1sUlKU Xq3c0DWwsaNG0r2jDMRTyY8J7oGBBEJvs4Yv88O9KDpRsMGg hF1M dMp7ZQcdLSUZzHGTF3aZNf0eGIeZhFwiLOyfnOksMH6HUc1wFEpjACY8yBXuwG2GJR8R72s6hudM Q5yKr 7PmwteHQzloEkubHalI4Itlkx3ZkA9A 7bq 19GgurPVBMisVHFHQ5w40MxB8JoP5VhUH65dStSPUfzXg1tiYaS0xKKLeaJikpDSC5MTob0VxT0qmV593IN7TPKlfUHhhKmA5OVZif02ybVylcKlt lohtEppy2Y4S4eF9765OCV6vpHvenx4k6YrOfJ3hBj9nqyLtMAX7FTcEKxpDpBv5dGqXHtnbg5rfmfMqEGa7oKs9AIx5K0TYKGc22LK4VIbKjmlJkeXKq4jkkZgp8zdPiXUXl1VekRZzyCgXva92vwupy4Ke35mY 0mwdbqPreHEuIal5CIz0crnGZ KBxz w857 h467 no - Những mô hình ‘siêu ủy ban’ quản lý vốn của các nước

Temasek là một trong số ít tổ chức thuộc sở hữu của Nhà nước công bố báo cáo tài chính và minh bạch hoạt động đầu tư dù được quyền miễn trừ. Hàng năm, tập đoàn này công bố kết quả kinh doanh hàng năm được kiểm toán cũng như danh mục đầu tư, lợi nhuận cổ đông, cơ chế đầu tư, quản trị điều hành, định hướng và mục tiêu đầu tư kinh doanh, danh mục tài sản đầu tư và nhiều thông tin khác.

Bên cạnh Temasek của Singapore, một tổ chức khác của Maylaysia dù ít có tiếng hơn nhưng cũng đạt được một số thành công nhất định là Khzanah thành lập từ năm 1993.

Doanh nghiệp này có nhiệm vụ quản lý các khoản vốn đầu tư do Chính phủ Malaysia giao, thực hiện các khoản đầu tư mới trong các ngành, lĩnh vực mang tính chiến lược, lĩnh vực công nghệ cao và tìm kiếm các khoản đầu tư chiến lược ở nước ngoài, quản lý có hiệu quả vốn, tài sản của Chính phủ tại các doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp khác.

đầu tư giá trị - P01D1eKAhS5tgQsDIgUikId4pMdaEWIcLA3W8HiGW2T b Z e BeUlnGG1EbMCvooKPznNDbiHQ6EemDaEa78WELs2JZQQoj2XDkptH2TD8KO7F1e6lpHz8UVq QprepCZY2ovs9Ht scfTBTa3xlfByygYUHv6DYE9PeMX61Vd4RtpqX0mJiuEGlk85fC k30boiw tcQ8WtGAvkuSgANdY4H3brWLR1xoE kd7RnVUIK5wiACAr5TseRk Ap3EFbqNPxQZ0 A51JNwuPIQmCOmsWLmRXWYzMAWJWlak bC6bEZcyeA8NvdWlysSwtEPUtA8hu1ytUiPrM9Z rQhv cYjz2a5lOcKgL6V4VO 2tv2qIqPwpWgsu4 xvhFWv5qmhvdR4SFl96UxIz2IvnpiTs1IDE6R0q4CxrD8NhYzqc WlRdgUakOGgjhKV vIvPsUO5hjI0HTNwWrOK6Rp 0ArQyHUV6v2sYkN6gMKYmS9dHEZFfuM5FrOZ4b5T5rEpesD g7vcUYF QwvDlokaMZU9pz RujH7vhjbeR1w1 0BihpjuY h1il4UuwsVNjuyR36s78v3ZbxzYkn  T0LswiZsWoO kTwReXw71uEC0PHytzj3O3eR5Tn8HXVVd7OpMPMXk8GpgupCpL4eDg7sxamajJ OrwwXkc1t8lufYD0kHb4UGq5r w750 h417 no - Những mô hình ‘siêu ủy ban’ quản lý vốn của các nước

Khzanah là cổ đông chi phối tại 9 công ty chiến lược của Malaysia gồm Tenaga Nasional, Telekom Malaysia, Proton, Tập đoàn UEM, Plus, Ngân hàng RHB, Malaysia Airports, PMB và Malaysia Airlines.

Một số lĩnh vực được doanh nghiệp này nhắm tới bao gồm cơ sở hạ tầng, dịch vụ công cộng, dịch vụ tài chính, hàng không, công nghệ và truyền thông.

đầu tư giá trị - JLrbItPdhTRtHVo2oKPqKwUpE0OPZpjS40xstViFgLjYsO N0MUiLEwzI60 ubgxAQ3gu  7OOGvhC2wr6H mvQHT7 caOVTdxbIeWPap1T22p5Rs1dO7HSQarnhibW1T Bj9UYL ViX2KMJjMQlMBjsz4zs6Gv1VBhBwtBXtdtw7QZ6tCUTnorkXX9w3DCsx9KCHnilfapBhI92kCTyQZdnnvqdsJcDjbtpd7 uQ3WJ6732 FAYTIzWEss9KoG2xM8haDG9f2h6a05 DPUMmuMFnEl547FAIJC3tsXhgFGoq4QO3rEoU QuvywdpY  rCLVE9rP0p2A KgTiR0WbGVHa5VNQF7kSNn7Ix1vR5F9 MdzzDP6vL RgSUigAw6p oINut79dxdHPuAK 7ksUHj25Y5NVOlZTyW DWSPZxmBLd23l1N80mj1ZfBSU3ExcasyKHdqcXl7dpRpNWiCSUmXNtsrBcBEP2cgJCzaSvgbeRf0vmovkWbVwEy3L1b 5Bk5ZTOGmzHekY6KYtVHTXPibEoHP gGS5fkoNw9zXVvxhNNn8i6Z4hap1cqOcZft OCkT eOR jpkLmp2odHSnc4lgY1HTcrnHLiilCzianf 2WEfoSoWvoW2TG46GpxvDYtOaoIItQbQEAvwxo MsfNiua 8eVPduvk2907tQnuOO9cpzIfXb w581 h388 no - Những mô hình ‘siêu ủy ban’ quản lý vốn của các nước

Tính tới cuối năm 2017, giá trị tài sản ròng của Khzanah đạt 157,2 tỷ Rigit, cao hơn12 tỷ Rigit so với 2016, tăng 8,2%. So với thời điểm năm 2004, tài sản ròng của doanh nghiệp đã tăng hơn 2 lần với tốc độ tăng trưởng bình quân 8,6%/năm.

đầu tư giá trị - G0AACoLy6wbDwMho6OWSrEgwil0rPCKxGhwRSjult8H1BC77Rlk2wkp5uPdlWmiCAn45rfnpZaxCseqJKq RLHk7scvg5yqg9ErDLV2VrlEB 1UlwOq 3qotFCnhxs0O3QLOCRA3uEY52b7JOuCSoyZkvVLZwYJdxIqYfOCy7UvMJ4M6ZU8pLf95Cr9KqEfaO TyiFjujaguXiSYHOGaN oGByo NhK5I7xV38NzFdFCsK2gkJ38ijJcS4n0kP7N2147qm2jKo3M0kwe0GOEOaP4LEXendchLq9qG1FNMlWcZQwglDQ vYdYVVbcELmOGD Sslv KRjZhiDRQFgKs7o3AF2MT8ngrnztix X5hG7blPRXw7uVnahK7WsfQ5mOOtQgWoimGprozOAPBCFLwON0yzHQMczm4sdLcD0M2YQBVGWkksBNJVdXKI3BNkT 7  6H3mpCOqgnDYDbJoWGZ8NOmEQTC0x 87wjeOgonKP1QQYF FNashFJe11d40d7sHo4h1zzvJPPKhkYSgBCOW8WrDhh6ksdGkmLNZfkTVOQjsRl9BcAueXNAWkfmC b UY9 9zU57RuQM1QB7DkMPeM4bkv IsTiWDZGyDngmDOIvKK2deJ7j5Tw7MqjjoDFmyVHhGJPuS6HgN352yi4OVgCUM0Dm4ZifXwBpbNlSK2hJAUKssarv w556 h560 no - Những mô hình ‘siêu ủy ban’ quản lý vốn của các nước

Mặc dù, cùng chung ý tưởng tạo dựng một tổ chức quản lý và đầu tư vốn nhà nước, tại mỗi quốc gia phương hướng và đường lối thực hiện tạo ra những kết quả khác nhau. Không giống với Singapore, Malaysia, định hình tổ chức dưới dạng quỹ đầu tư, mô hình của Trung Quốc tạo ra tổ chức quản lý vốn nhà nước phân cấp và phức tạp.

Năm 2003, Chính phủ Trung Quốc thành lập SASAC - Ủy ban giám sát và quản lý tài sản thuộc sở hữu nhà nước. Nhiệm vụ chính của SASAC là đại diện chủ sở hữu của các doanh nghiệp nhà nước (DNNN), hoặc cổ đông nhà nước của các doanh nghiệp có vốn nhà nước, giám sát giải quyết các vấn đề trong hoạt động hàng ngày tại các DNNN.

đầu tư giá trị - WvbB3BR  GVhEkrIE1Vm1p8vaGNF0 t1D8HsdXV4P8yt6FSn3Bdyx1sDQRh7JhKCe7 fMSN3zWxyCoUKlNL11VtJYyB7XZN7p21XYw14R5 xx3TNH8u0nHWixSoXjMrqnM4vc7JGddRgKyxdpMe27aCYpkI4UVhL6hSXa9AQ8Bq8h5pizohVvnq8mrOIVmawcSBctpdmW5l8R3ZbNrUvuEucTRyhTMb4Mldwh5PMwcERFM1PhPu3G 4OCXe a95yaJG813NfmIlrOhFITiubf2F CCwfWGKm0b4Eosg3FmfUGLCQJBjalrjU5W4myWuI6pge1X4T927KiOiTZrNA90y6 4hwgHjhzbh8Prvcp 9V6Aknbolc5wDQVlaGkmCFvlrKyeUWtp6ev9LG38LTi9 eIL iVDA2DApDq6LZlJ2HHxCnsBZvrD53dcMB65XOuZT5TTHtoX3k U mT1Skivhlr5sEuBYxmSYbib8Gqlo6JxCqRQh bBKlvVGCkbTihd9eyNIG2bDx9v6RPRb5p2ykuHB7rNmsDGr4b4IG73Z7iGtJSIqmdW7oD4mEJ3zZrk2X s9HvoI9ox9dxf1THKrbT93EyDBP rW9EtJ6UqXQe2PPUz8mienzzlhFksW4d4q14sZJGL f1vn hbdWaBdGaZ5BgOB3aeCOm9txPwFRGxnhruUxuX6R w1280 h851 no - Những mô hình ‘siêu ủy ban’ quản lý vốn của các nước

Tuy nhiên, cơ cấu tổ chức của SASAC là vấn đề của doanh nghiệp này. Bài viết của Tiến sĩ Huy Nguyên trên báo chí từng đề cập đến những mối quan hệ chồng chéo giữa SASAC cấp trung ương và cấp địa phương, và những điểm chưa nhất quán, xung đột lợi ích.

Ông Đặng Huy Đông, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) từng nhận xét tương tự về mô hình của Trung Quốc. Ông cho rằng thất bại của SASAC là để cơ quan địa phương, bộ ngành can thiệp nhiều vào hoạt động nghiệp vụ, lãnh đạo vẫn hưởng lương, quản lý theo kiểu hành chính.

Trước tình trạng này, Chính phủ Trung Quốc đã đề ra việc cải tổ SASAC như một yêu cầu tất yếu trong một chuỗi các nhiệm vụ cải cách DNNN ở Trung Quốc, định hướng về việc tách biệt 2 chức năng quản lý vốn nhà nước và chức năng quản trị doanh nghiệp. Tiến tới, SASAC sẽ chỉ còn là cơ quan hoạch định chiến lược và chính sách cho hệ thống mà sẽ không trực tiếp can thiệp vào các hoạt động các doanh nghiệp nữa.

Trong “Tầm nhìn Trung Quốc đến năm 2030” do Viện nghiên cứu phát triển của Chính phủ Trung Quốc và Ngân hàng thế giới phát hành cũng kiến nghị: “SASAC chỉ giới hạn trong việc giám sát và hoạch định chính sách, còn chức năng quản lý tài sản chuyển giao cho các công ty đầu tư vốn nhà nước. Các công ty quản đầu tư vốn nhà nước nên có nhiệm vụ rõ ràng, được quản lý một cách độc lập và chuyên nghiệp, và phải có những tiêu chuẩn đánh giá một cách công khai, phải gắn chặt với những thông lệ chung của quốc tế về minh bạch hóa thông tin, hoạt động và đo lường hiệu quả hoạt động”.

Một điểm lưu ý là SASAC cũng chưa tiến tới công khai minh bạch tình hình tài chính. Thông tin về kết quả kinh doanh và hoạt động của đơn vị này còn hạn chế so với các mô hình của Singapore và Malaysia.

Với những ví dụ điển hình đi trước từ các nước, Việt Nam sẽ có nhiều kinh nghiệm tham khảo để định hướng đường lối hoạt động và tổ chức của "siêu ủy ban". Điều này cho phép Việt Nam kỳ vọng sẽ đạt được một tổ chức hiệu quả trong tương lai.

Source: Ndh.vn