Hiệu quả kinh tế ở các nước đang phát triển, thu nhập thấp sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nghèo. Các nền kinh tế này phải đối mặt với những khó khăn nhưng họ cũng có thể nắm bắt những cơ hội tăng trưởng quan trọng.

Ảnh: Gildshire.

Theo Michael Spence, người từng đạt giải Nobel Kinh tế năm 2001, nền kinh tế toàn cầu đang trải qua những thay đổi cơ cấu quan trọng, được thúc đẩy bởi 3 xu thế lớn. Một là sự chuyển đổi kỹ thuật số, thứ hai là sức mua ngày tăng và sức mạnh kinh tế của các nền kinh tế mới nổi, đặc biệt là Trung Quốc.

Cuối cùng là các xu hướng kinh tế chính trị diện rộng, bao gồm chủ nghĩa dân tộc tăng lên, nhiều hình thức chủ nghĩa dân túy, phân cực chính trị và xã hội và khả năng phá vỡ khuôn khổ đa phương được thiết lập từ Thế chiến II.

Các kênh truyền thông tập trung chủ yếu vào các thách thức kinh tế, xã hội và pháp lý, từ các xu thế lớn tới căng thẳng thương mại, đầu tư và công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, một phần đáng kể dân số thế giới đang sống ở các nước nghèo hoặc các khu vực nghèo hơn tại các nước đang phát triển. Hơn nữa, việc đói nghèo giảm mạnh trong 3 thập kỷ qua chủ yếu là nhở các nền kinh tế đang phát triển tăng trưởng bền vững.

Triển vọng tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển nhưng còn ở giai đoạn khởi đầu có vai trò quan trọng trong việc giảm nghèo. Mặc dù các quốc gia này phải đối mặt nhiều khó khăn, họ cũng có thể nắm bắt những cơ hội tăng trưởng quan trọng – đặc biệt là với sự trợ giúp từ các nền tảng kỹ thuật số.

Các khó khăn này khá đáng kể. Trước hết, những tiến bộ trong công nghệ kỹ thuật số như robot, máy học, cảm biến – đe dọa trực tiếp đến việc sản xuất dùng nhiều lao động, vốn là điểm phụ thuộc của các nền kinh tế phi tài nguyên, thu nhập thấp.

Hơn nữa, biến đổi khí hậu gây nên những tác động kinh tế lớn tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới – nơi tập trung các quốc gia có thu nhập thấp nhất. Tác động của sự nóng lên toàn cầu ảnh hưởng mạnh mẽ tới các nền kinh tế yếu kém và khi chúng kết hợp lại sẽ tạo nên trở ngại lớn cho tăng trưởng.

Trong khi đó, tỷ lệ sinh sản vẫn cao ở nhiều quốc gia, đặc biệt là vùng châu Phi cận Sahara. Tại những nước nghèo nhất như Niger, Mali và Cộng hòa Dân chủ Congo, tỷ lệ sinh là 6-7 trẻ em/ phụ nữ. Dân số tham gia vào thị trường lao động đông đúc hơn lượng việc làm sẵn có.

Không mô hình tăng trưởng nào có thể đáp ứng hoặc theo kịp với sự gia tăng nhân khẩu học, ngay cả khi tăng trưởng kinh tế ở mức bền vững 7%/năm. Mặc dù tỷ lệ sinh sản có xu hướng giảm khi thu nhập tăng, điều đó không xảy ra ngay lập tức. Vì vậy, trao quyền cho phụ nữ có thể là cách hiệu quả nhất để bắt đầu giải quyết thách thức này.

Xung đột cũng làm gián đoạn tăng trưởng. Có vẻ như các cuộc xung đột đều liên qun tôn giáo hoặc sắc tộc. Dù nguồn gốc nguyên nhân là gì, sự bất bình đẳng cơ hội có ảnh hưởng rất lớn đến sự thống trị và tăng trưởng.

Tuy nhiên, những trở ngại này không phải là không thể vượt qua. Các nước đang phát triển hiện có thị trường xuất khẩu tiềm năng tại các nước có thu nhập trung bình và không còn phụ thuộc nhiều vào các nền kinh tế phát triển để tiếp cận thị trường toàn cầu.

Sự nhận thức mới về tầm quan trọng của cơ sở hạ tầng thúc đẩy sự tăng trưởng. Ngoài đường bộ, đường sắt và cảng, điện và kết nối kỹ thuật số cũng rất quan trọng. Về điểm này, sự mở rộng nhanh chóng của công nghệ không dây di động, kết hợp với việc lắp đặt các đường ống băng thông rộng dưới biển, công suất cao khắp châu Phi thể hiện sự tiến bộ lớn. Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, mặc dù bị nhiều nước phương Tây chỉ trích (đặc biệt là Mỹ), có thể mang lại những cải tiển đáng kể về kết nối vật lý và kỹ thuật số cho Trung Á và các khu vực của châu Phi.

Source: Ndh.vn